Wat is lithografie?

Lithografie is een vlakdruktechniek die meer dan 200 jaar geleden werd uitgevonden. Door te tekenen met vette krijt of inkt op steen en gebruik te maken van het principe dat vet en water elkaar afstoten, ontstaat een uniek en reproduceerbaar beeld — zonder reliëf.

revolutie in druktechniek

Oorsprong en uitvinder

In 1798 ontwikkelde de Duitser Alois Senefelder de lithografie. Zijn ontdekking – tekenen met vet op een kalksteen – legde de basis voor een radicaal nieuwe druktechniek. Hij noemde het “vlakdruk”, en het werd al snel populair in de reproductie van muziek, illustraties, als kunstvorm en publiciteit.

Een slim spel tussen vet en water

Hoe het werkt

Lithografie berust op het principe dat vet en water elkaar afstoten. Een vette tekening op een natte steen neemt vette inkt aan, de natte rest stoot het af. Hierdoor ontstaat een scherp en stabiel beeld, zonder dat er reliëf in het drukoppervlak nodig is.

Het proces stap voor stap uitgelegd

Van steen tot afdruk

Vanaf de 19e eeuw gebruikten kunstenaars als Toulouse-Lautrec, Munch en Picasso lithografie om krachtige beelden te maken. Ook in Nederland kende de techniek een bloeiperiode met onder andere Simon Moulijn, Theo van Hoytema en later Arno Kramer en Rinke Nijburg.

Elke litho ontstaat via meerdere stappen:

Steen slijpen

Tekening aanbrengen met krijt of tusche

Chemisch behandelen (gom & zuur)

Bevochtigen

Inkt aanbrengen

Afdrukken met een pers

Lees hier het proces

Een rijke traditie

Litho’s in de kunstgeschiedenis

Vanaf de 19e eeuw gebruikten kunstenaars als Toulouse-Lautrec, Munch en Picasso lithografie om krachtige beelden te maken. Ook in Nederland kende de techniek een bloeiperiode, met o.a. Simon Moulijn, Theo van Hoytema en later Arno Kramer en Rinke Nijburg.

Ervaar het ambacht zelf tijdens een workshop

Zelf aan de slag met lithografie

Wil je het ambacht zelf ervaren? In onze werkplaats leer je stap voor stap hoe je een eigen litho maakt. Tijdens onze workshops werk je met steen, vet, water en inkt — en ontdek je de magie van deze techniek met je eigen handen.

Bekijk ons workshopaanbod